Alle teksten werden gepubliceerd in Blauwdruk, ons driemaandelijkse magazine. Klik hier om de edities in hun geheel door te nemen.

21-12-2008: CHARLES TAYLOR EN HET EINDE VAN DE GROTE VERHALEN

De maatschappij van het tijdperk waarin we nu leven, onderscheidt zich van voorgaande tijdperken doordat het niet wordt gekenmerkt door één of meerdere grote verhalen. Deze conclusie trok Jean-François Lyotard in zijn befaamde ‘le condition postmoderne’ en daarna is het meermaals bevestigd. Nu het individu niet meer overkoepeld wordt door verscheidene onbeargumenteerde overtuigingen en dogma’s positioneert het zichzelf binnen de maatschappij, wat positief is voor zijn keuzemogelijkheden. Meer vrijheid, meer welvaart en een indrukwekkende wetenschappelijke ontwikkeling waren en zijn hiervan het directe resultaat.

Welnu, filosofen en andere maatschappelijke denkers nemen het meestal niet hoog op met de maatschappij waarin ze leven. Neem maar Plato met zijn denigrerende samenleving, Schopenhauer met zijn metafoor van de hel of Marx met zijn sociologische problemen als enkele van vele voorbeelden. Ook de moderne samenleving ontsnapt niet aan dergelijke maatschappelijke kritiek. Vele van deze kritiek blijkt meestal zonder veel waarde omdat ze niet verankerd is binnen een historisch en maatschappelijk onderzoek. De filosofie van de bekende Canadees Charles Taylor is hierop een grote uitzondering en verdient daarom ook specifieke aandacht. Taylor bepleit dat het terugvallen op het ‘zelf’, de waarden en normen voor een goede samenleving ondermijnt. In onze huidige samenleving, waar het individualisme een belangrijke factor is, ontleedt hij dan ook grote problemen.

Drie daarvan bespreekt hij uitgebreid in zijn bekende werk ‘de malaise van de moderniteit’: (1) het verdwijnen van de morele horizonten, (2) het dominant worden van de instrumentele rede, (3) het verlies aan vrijheid. Indien deze problemen werkelijk zouden opduiken binnen onze samenleving, dan zou dat vernietigend zijn voor theorieën als deze van Rawls, Nozick en andere liberalen die net steunen op de pijlers waar Taylor de grootste problemen situeert. Omdat het democratisch-liberalisme van o.a. Rawls onze samenleving uitdrukkelijk tekent, is het noodzakelijk om de drie problemen van Taylor aan een onderzoek te onderwerpen.

Het eerste probleem dat Taylor bespreekt is het verdwijnen van de morele horizonten. Hij stelt dat vroegere hiërarchische gestructureerde wereldbeelden fungeerden als morele structuren die een zekere orde binnen de samenleving in stand hielden. Een orde waarbinnen individuen nog bepaalde gemeenschappelijke doelstellingen nastreefden. Met het teloorgaan van het magische karakter van de wereld, zouden ook deze morele horizonten uit onze samenleving zijn verdwenen. Dit vindt Taylor problematisch want hij stelt immers het volgende: ‘de mens zou pas tot betekenisvol handelen en denken in staat zijn voor zover hij deel uitmaakt van een cultureel betekenissysteem dat zijn individualiteit overstijgt. Taylor streeft daarom naar een hernieuwde orde voor onze samenleving opgebouwd vanuit een soort van collectieve moraal. Kort geformuleerd pleit hij voor een oriëntatie op het goede door middel van een collectief waarden en normenstelsel ingegeven door een overkoepelend hiërarchisch systeem.

Het is Taylors grootste overtuiging dat de mens zich impliciet of expliciet moet verhouden tot een meer omvattende metafysische en morele ontologie om een notie van het goede te kunnen vormen. Binnen deze opvattingen kunnen we opmaken dat Taylor beweert dat, indien we de daartoe best bestemde morele structuren vestigen, we het goede kunnen bekomen. Deze vaststelling is echter in strijd met wat denkers als bvb. Karl Popper verkondigen: ‘bepaalde overtuigingen en dogma’s leidden niet noodzakelijk tot goed gedrag, zelfs al zijn ze opgebouwd vanuit goede bedoelingen’ (Those who promise us paradise on earth never produced anything but a hell) Een notie van het morele goede bekomen als iets objectief en individuoverstijgend is zelfs tot op zekere hoogte een onmogelijke opdracht. Elk zo’n notie of elke poging om normen en waarden vast te leggen om het ‘goede’ te bekomen worden getekend door subjectiviteit. Weliswaar krachtige subjectiviteit omdat het ten opzichte van andere subjectieve oordelen predikt de waarheid en het goede te verkondigen, maar toch nog altijd fundamenteel vertrekkend vanuit individuele voorwaarden.

De morele horizonten van Taylor, als systemen die het individuele overstijgen, lijken verder vooral onlogisch met betrekking tot het argument van het kritische onderzoek. Immers, waarden en normen die worden opgeworpen binnen een hiërarchische en collectief moreel systeem worden niet ten volle onderworpen aan individuele kritiek waardoor ze al bij voorbaat weinig kwalitatief zijn en daartoe ten opzichte van het individu als bevreemdend overkomen. Binnen het systeem dat Taylor voorstelt herkennen we wel krachtige relaties en normen aangezien ze verankerd zijn binnen een hiërarchisch gestructureerde orde, maar deze relaties en normen zijn geenszins zo kwalitatief als deze binnen een open samenleving waarin ze individuele kritiek moeten kunnen verdragen.

Taylor’s morele horizonten zijn daarmee ondermaats om tot een volwaardige en kwalitatieve morele ontwikkeling te komen, los van verschillende dogma’s. Toch worden zijn theorieën hoog opgevat in intellectuele kringen. Dit valt te verklaren, omdat hij van hetgeen wat hij bestrijdt, het toenemende individualisme, een karikatuur schetst waarop hij zijn theorie kan ontplooien. Zo stelt hij dat de hedendaagse mens ‘een individu is tegengesteld aan de eisen van de samenleving en van de natuur en zich buitensluitend van geschiedenis en solidariteitsbanden’. Een dergelijke voorstelling van een individu dat zich ontplooit buiten interpersoonlijke en historisch geëvolueerde interacties lijkt echter moeilijk voor te stellen. Ook kan Taylor zijn eerste kritiek nooit echt hard maken omdat hij doorheen zijn werk nooit helemaal duidelijk maakt wat nu net de consequenties zijn van zijn nieuwe morele horizonten voor het ‘zelf’ en de moraliteit.

Door het verdwijnen van de magische dimensie binnen de samenleving zou zich echter, volgens de Canadese filosoof nog een tweede probleem voordoen: het dominant worden van de instrumentele rede. Hij merkt op dat in een samenleving waarvan de economie onderworpen is aan marktmechanismen, een instrumentele rationaliteit wellicht in belangrijke mate onvermijdelijk is. Dit zou vooral problematisch zijn op politiek niveau waar beslissingen worden genomen puur uit economische belangen, los van het morele goede. Dat het politieke meestal vertrekt vanuit het economische valt moeilijk te ontkennen. Men mag echter niet vergeten dat wat men als het politieke omschrijft, niet kan beschouwd worden als een abstract gegeven omdat het steunt op voorwaarden die door individuen worden opgeworpen. De vraag is dan ook of de mens niet sowieso een calculerend wezen is, waardoor het daartoe ook de instrumentele rede voorop plaatst. Vanuit die visie moet men erkennen dat de politiek de instrumentele rede niet echt stimuleert.

De politiek biedt echter wel zo weinig mogelijk weerstand tegenover de instrumentele rede omdat de keuze voor het al dan niet redeneren vanuit instrumentele belangen, één van de individuele keuzemogelijkheden is. Stellen dat zo’n vorm van denken een kenmerk is van de moderniteit is dan ook zondermeer incorrect. De hiërarchische systemen van de zogenaamde magische tijdperken zijn namelijk, met Marx historische analyse in het achterhoofd, uitzonderlijk goede voorbeelden van systemen die zijn opgebouwd vanuit macht en economische mechanismen. Denken we maar aan het feodale systeem of de meester-slaaf hiërarchie, die overigens tot net voor de moderniteit stand hield. De instrumentele rede leidde verder ook tot een welvaart en vrijheidsvergroting waardoor het individu los kwam te staan van onderdrukking en op die manier kwalitatieve relaties kon bekomen. Opmerkelijk binnen deze evolutie, en iets wat Taylor niet kan ontkennen, is dat het hedendaagse individu nog altijd, en in feite meer dan vroeger, sterk persoonlijke relaties opbouwt die zich boven het instrumentele plaatsen. En dit alles los van opgelegde hiërarchische macht en economische stelsels.

Het derde en laatste grote probleem dat Taylor meent te kunnen aflezen uit de moderne samenleving is wat hij noemt ‘het verlies aan vrijheid’. Doordat het individu zich op zichzelf terugplooit en zijn aandacht bijna uitsluitend uitgaat naar zelfrealisatie is het minder geneigd tot participatie ten opzicht van het collectieve. Hij stelt dat ‘zolang de staat de middelen verstrekt zodat het individu thuis kan blijven en genieten, het engagement tegenin de staat vanuit het individuele niveau laag is’. Taylor omschrijft dit als een probleem, maar volgens vele theoretici is dit een niet meer dan normale evolutie. Amartya Sen bvb. stelt dat indien een bevolking geen vormen van groot gemis kent, het zich tot op zeker hoogte zal tevreden stellen met de bestaande staatsinstelling. Dit ook omdat de staat steeds meer een neutraal karakter kent, waardoor een engagement dat ertegenin gaat al vanuit bepaalde vormen van idealisme moet vertrekken. Taylor gebruikt te vaak het toenemende individualisme als indicator om zijn malaise van de moderniteit te verklaren. Hij verwisselt, vooral binnen zijn derde kritiek, individualisering met naïef conventionalisme. Dit laatste zou wel kunnen verklaren waarom de hedendaagse mens weinig tot niet participeert tot het collectieve niveau.

Het is immers het gebrek aan kritisch denken en de neiging om conventies eerder te ondergaan dan te verwerpen, dat leidt tot een collectieve passiviteit. De mens wordt immers bijna nergens gestimuleerd om kritisch na te denken over collectieve conventies. Niet in zijn opleiding waar hij niet meer dan grote waarheden krijgt voorgeschoteld en ook niet binnen zijn directe leefomgeving, waar het collectief conventioneel handelen nog altijd sterk is ingeburgerd. Vanuit gewoonte neemt de mens bepaalde historisch gevormde conventies aan. Dit verklaart waarom bvb. vele mensen die zichzelf niet beschouwen als katholiek, nog altijd veel katholieke gewoontes onderhouden. Ook het feit dat het grote en logge collectieve apparaat dat we de dag van vandaag ‘staat’ noemen weinig transparantie en weinig mogelijkheid tot participatie vertoont leidt tot een zekere passiviteit.

De hedendaagse samenleving heeft dus geen nood aan meer collectieve conventies en minder individualisme. Het heeft wel nood aan meer individualisme, maar dan kritischer georiënteerd en minder grote verhalen zoals die van Taylor. De verdienste van Taylor kunnen we omschrijven als een groot, genuanceerd en nostalgisch verhaal. Het is echter niet in staat de basisfunderingen van de liberale democratie onderuit te halen. Een liberale democratie waarin het individu, in tegenstelling tot de vroegere magische systemen, wel de mogelijkheid krijgt tot participatie en waarin het zich kan ontplooien zonder opgelegde relaties en normen te moeten aanvaarden.

Gepubliceerd door Jürgen Vandewalle op 21-12-2008

OVERZICHT GEPUBLICEERDE TEKSTEN

DATUM	AUTEUR	TITEL
31-01-2010	Nick Roskams	Creatieve destructie en economisch optimisme	Lees
16-05-2009	Vincent De Roeck	We are all socialists now!	Lees
16-05-2009	Jan Reyntjens	Pleidooi voor een versoepelde wapenwet	Lees
16-05-2009	Jens Moens	De geheelonthouders hebben gelijk...	Lees
16-05-2009	Vincent De Roeck	The Wealth of Nations	Lees
15-05-2009	Simon Van Wambeke	Waarom centraal bankieren crisissen veroorzaakt	Lees
15-05-2009	Vincent De Roeck	Een geschiedenis van de anti-rokersbeweging	Lees
15-05-2009	Philippe Caeymaex	De buitenlandse vertegenwoordiging van deelstaten	Lees
15-05-2009	Kevin Wielockx	De Fortis-aandeelhouders werden onteigend!	Lees
15-05-2009	Vincent De Roeck	Interview met Annemie Neyts en Graham Watson	Lees
14-05-2009	Gloria Alvarez	Bastiat's candlemakers and modern protectionism	Lees
14-05-2009	Vincent De Roeck	The War Between the State and the Family	Lees
14-05-2009	Johan Van Woensel	Activeer de werklozen via het OCMW!	Lees
14-05-2009	Vincent De Roeck	Het liberalisme door een LVSV-bril	Lees
21-12-2008	Vincent De Roeck	Sic transit gloria mundi	Lees
21-12-2008	Johan Van Woensel	Over monarchie en prostitutie	Lees
21-12-2008	Jürgen Vandewalle	Charles Taylor en het einde van de grote verhalen	Lees
20-12-2008	Désirée Senden	Mag een staat onteigenen?	Lees
19-12-2008	Joris Vanlessen	Interview met Pieter Cleppe van Open Europe	Lees
02-11-2008	Vincent De Roeck	Monopolies bestrijden is een economische farce	Lees
02-11-2008	Koen Deconinck	Liberalisme en anarchisme	Lees
01-11-2008	Jens Moens	Milieuproblematiek	Lees
01-11-2008	Norman Barry	Bastiat and the Law	Lees
31-10-2008	Vincent De Roeck	België en de Europese Unie: better off out!	Lees
31-10-2008	Denis Van den Weghe	The rise and fall of Viktor Bout	Lees
30-10-2008	Vincent De Roeck	Het Rijnlandmodel is dood	Lees
30-10-2008	Philippe Caeymaex	Naar een efficiënt België	Lees
30-10-2008	Chris Demeyere	Hoog tijd om het apothekersmonopolie af te schaffen!	Lees
28-10-2008	Christophe Charpentier	Big markets, small governments	Lees
24-10-2008	Vincent De Roeck	The Guide to Reform	Lees
24-10-2008	Jens Moens	Energy, the Master Resource	Lees
23-10-2008	Herman De Croo	Pleidooi voor een nieuw kiessysteem	Lees
23-10-2008	Patricia Ceysens	Vlaamse bedrijven winnen goud in China	Lees
15-10-2008	Vincent De Roeck	Oh ye of little faith!	Lees
12-10-2008	Matthias Storme	De vrijheid van meningsuiting	Lees
28-09-2008	Johan Van Woensel	Hervorm de sociale huisvesting!	Lees
30-05-2008	Vincent De Roeck	Het recht op vrij wapenbezit: from my cold dead hands!	Lees
29-05-2008	Xavier Meulders	Wat heeft de overheid met ons geld gedaan?	Lees
29-05-2008	Jeroen Benning	The centralisation of power in the European Union	Lees
29-05-2008	Philippe Caeymaex	De nucleaire sfinx van Teheran	Lees
29-05-2008	Vincent De Roeck	Rusland na Poetin: de witte raaf en de beer	Lees
28-05-2008	Chris Demeyere	Tibet en de Dalai Lama	Lees
27-05-2008	Xavier Meulders	De klauwen van de Duitse adelaar	Lees
27-05-2008	Jasper Pillen	De val van de Berlijnse muur deed de communistische vijand verdwijnen	Lees
27-05-2008	Chris Demeyere	Lasten omlaag = koopkracht omhoog	Lees
27-05-2008	Xavier Meulders	De waanzin van het moderne dadaïsme	Lees
26-05-2008	Chris Demeyere	Zimbabwe: exit Mugabe?	Lees
26-05-2008	Jeroen Benning	Free speech and the release of Fitna	Lees
26-05-2008	Chris Demeyere	25,000 euro voor Ishtar	Lees
20-04-2008	Vincent De Roeck	De toekomst is mooi, de toekomst is liberaal	Lees
17-04-2008	Jens Moens	De geliberaliseerde energiemarkt	Lees
08-04-2008	David Vercouteren	Anarchisme is anti-liberaal	Lees
07-04-2008	Simon Van Wambeke	Anarchisme: de logica zelve?	Lees
15-03-2008	Vincent De Roeck	Belgische VN-ambassadeurs, tijd om op te krassen!	Lees
14-03-2008	Christophe Charpentier	Klant is koning	Lees
14-02-2008	Vincent De Roeck	Pactio Olisipiensis Censenda Est	Lees
14-02-2008	Xavier Meulders	Waarom Keynes een moslim was	Lees
14-02-2008	Chris Demeyere	Caroline Gennez en de afschaffing van de zorgverzekering	Lees
13-02-2008	LVSV Leuven	Rug aan Rug: war and the non-initiation of violence	Lees
13-02-2008	Vincent De Roeck	De libertarische grondwet	Lees
12-02-2008	Xavier Meulders	Naar een wereldheerschappij van de Civitas Diaboli	Lees
12-02-2008	Vincent De Roeck	De high society	Lees
11-02-2008	Chris Demeyere	Musharraf, een door het Westen getolereerd dictator	Lees
10-02-2008	Nick Roskams	Recensie "1984" van George Orwell	Lees
10-02-2008	Chris Demeyere	Johoho, copyright law and the digital age	Lees
24-12-2007	Vincent De Roeck	Europese liberale jongeren komen samen in Stockholm	Lees
24-12-2007	Arnaud Houdmont	Belgium's last chapter: to be or not to be?	Lees
23-12-2007	Vincent De Roeck	LVSV te gast op de Golden Umbrella Awards	Lees
23-12-2007	LVSV Leuven	Rug aan Rug: het hoofddoekendebat	Lees
23-12-2007	Denis Van den Weghe	Het IFLRY-congres in Sarajevo	Lees
01-11-2007	Vincent De Roeck	De Europese Unie kostte België 711 miljoen euro in 2006	Lees
01-11-2007	Jens Moens	Arm Vlaanderen	Lees
01-11-2007	Vincent De Roeck	Het ware gelaat van de Belgische democratie	Lees
01-11-2007	Bart Dobbels	De dood van de juwelier	Lees
31-10-2007	Vincent De Roeck	The Euro brought Belgium on the edge of the abyss	Lees
31-10-2007	Bart Dobbels	Plagiaat aan de universiteit	Lees
30-10-2007	Vincent De Roeck	The European communist heritage triumphed once again	Lees
30-10-2007	David Vercouteren	Het hoger onderwijs : mijn gedacht	Lees
30-10-2007	Chris Demeyere	Zelfbeschikking voor Brussel	Lees
30-10-2007	Simon Van Wambeke	Frank Van Dun	Lees
30-10-2007	Vincent De Roeck	De duivelsverzen van Angela Merkel	Lees
29-10-2007	Philippe Caeymaex	La Belgique sera federale ou elle ne sera pas	Lees
29-10-2007	Simon Van Wambeke	Ron Paul	Lees
22-05-2007	Vincent De Roeck	Mijn Europa bestaat nog niet	Lees
22-05-2007	Simon Van Wambeke	Belasting is roof	Lees
21-05-2007	Vincent De Roeck	Een standbeeld voor Mao	Lees
21-05-2007	Jasper Pillen	Zelfs een meedogenloos dictator verdient een eerlijk proces.	Lees
21-05-2007	Sebastiaan Pot	Over de zin van het privatiseren van de gevangenissen	Lees
20-05-2007	Vincent De Roeck	Flahaut en het Waalse legioen	Lees
20-05-2007	Yves Broecke	Waar naartoe met Europa ?	Lees
20-05-2007	Chris Demeyere	De opwarming van de Aarde. Is de mens wel de oorzaak ?	Lees
19-05-2007	Vincent De Roeck	Pinochet onder de zoden	Lees
18-05-2007	Brandaan Mombaers	Liberalism, fascism and the right of the strongest	Lees
18-05-2007	Xavier Meulders	Vlaamse onafhankelijkheid: een liberale strijd	Lees
18-05-2007	Simon Van Wambeke	Een gevaarlijk politicus	Lees
18-05-2007	Yves Broecke	Schaf de publiek gestuurde en gefinancierde sociale zekerheid af	Lees
18-05-2007	Vincent De Roeck	Halfslachtig België: piraterij en privacy	Lees
07-11-2006	Yves Broecke	Stop de publieke financiering van ontwikkelingshulp	Lees
07-11-2006	Vincent De Roeck	De erfenis van 11 september	Lees
07-11-2006	Sebastiaan Pot	De nakende hervorming van de assisenprocedure: een gemiste kans	Lees
07-11-2006	Willem Coppenolle	Minder overheid, minder extreem-rechts	Lees
07-11-2006	Chris Demeyere	Somalië, of de wanhopige illusie van anarcho-kapitalisten	Lees
07-11-2006	Jasper Pillen	Liberalisme is niet gelijk aan Vlaams-nationalisme	Lees
07-11-2006	Simon Van Wambeke	De verzorgingsstaat	Lees
07-11-2006	Jasper Pillen	Uitdagingen voor het Belgische lidmaatschap van de UN Security Council	Lees
07-11-2006	Lucas Decuypere	Economische bemoeizucht	Lees
07-11-2006	Vincent De Roeck	De grootste roof uit de geschiedenis	Lees
21-12-2004	Kristof Willekens	Rug aan rug: contra Monarchie	Lees
21-12-2004	Willem Coppenolle	De hervorming van de gevangenisstraf	Lees
21-12-2004	Chris Demeyere	Boekbespreking: De moord op Caesar	Lees
21-12-2004	Willem Coppenolle	Toen de prinsen nog spraken	Lees
20-12-2004	Pieter Cleppe	De vrije meningsuiting als basis van de menselijke beschaving	Lees
20-12-2004	Jasper Pillen	Rug aan rug: pro Monarchie	Lees
20-12-2004	Lucas Decuypere	Senatus Populusque Belgicus: de Senato Belgico	Lees
20-12-2004	Chris Demeyere	Cultuursubsidies? Neen bedankt!	Lees
20-12-2004	Sebastiaan Pot	Over het inkomensafhankelijk maken van de verkeersboetes	Lees
20-12-2004	Charles de Thibault de Boesinghe	We leven niet in een parlementaire democratie	Lees
20-12-2004	Evert Gruyaert	Gijzeling van het sociaal stabiel ondernemingsklimaat	Lees
20-12-2004	Nicolas Raemdonck	De Europese Unie of het superioriteitscomplex van het Westen	Lees
20-12-2004	Katleen Bury	Le Chant des Wallons	Lees
20-12-2004	Brandaan Mombaers	Vitriool: Geen verrechtsing van de VLD, aub!	Lees
12-11-2004	Chris Demeyere	Fair Trade: de weg naar een eerlijker wereld is kapitalisme in een vrije markt	Lees
12-11-2004	Brandaan Mombaers	De Europese Grondwet vs. Politiek Secretariaat	Lees
12-11-2004	Brandaan Mombaers	Vitriool: Over salonliberalen	Lees
11-11-2004	Nicolas Raemdonck	Racisten gediscrimineerd	Lees
11-11-2004	Charles de Thibault de Boesinghe	Kiezen tussen Europa en Vlaanderen? Bevoegheidsverdeling en democratie.	Lees
11-11-2004	Bram Machtelinckx	Zin of onzin van een openbare omroep	Lees
11-11-2004	Evert Gruyaert	"Ja, ik verdiende 22,3 miljoen euro op 3 jaar, EN DAN?!"	Lees
11-11-2004	Kristof Willekens	Eerst de mensenrechten, dan de religie? De godsdiensten van de 21ste eeuw zullen humanistisch of liberaal moeten zijn	Lees
11-11-2004	Pieter Cleppe	Amerikaanse presidenten: groei en crisis van de economie	Lees
01-03-2004	Pieter Cleppe	De migratieproblematiek: een alternatieve oplossing	Lees
01-03-2004	Chris Demeyere	Iedereen een beetje militant	Lees
01-03-2004	Bram Machtelinckx	Kennis als hefboom tot welvaart en welzijn	Lees
01-12-2003	Servaas Vannoote	De grenzen van Europa	Lees
01-12-2003	Pieter Cleppe	Europese defensie met en zonder een leger	Lees
01-12-2003	Chris Demeyere	Naar een Europees privaatrecht	Lees
01-12-2003	Pieter Cleppe	Red onze welvaartstaat. Hervorm de welvaartstaat.	Lees
01-10-2003	Nicolas Bollion	Vergrijzing	Lees
01-10-2003	LVSV-Leuven	Dixit	Lees
01-10-2003	Chris Demeyere	De hi?rarchische positie van de rede en het post-redelijke mensbeeld	Lees
01-10-2003	Llewellyn H. Rockwell, Jr.	Confusion and Clarity in Cancun	Lees
01-03-2003	Pieter Cleppe	Gemeentelijk stemrecht voor niet-EU-burgers: achter de slogans	Lees
01-03-2003	Pieter Cleppe	Drugs	Lees
01-12-2002	LVSV Leuven	Enkele stellingen	Lees
01-10-2002	Pieter Cleppe	We?re gonna hunt ?em down, smoke them outta their holez and bring ?em to justice!	Lees
01-03-2002	Pieter Cleppe	Het onderwijs en de consument	Lees
01-03-2002	Pieter Cleppe	Wat is er mis met links en rechts??	Lees
02-01-2002	LVSV Leuven	Geschiedenis van LVSV Leuven	Lees
02-01-2002	Pieter Cleppe	Sic semper tyrannis!	Lees
02-01-2002	Hugo Lamon	LVSV Leuven in 1984-85	Lees
02-01-2002	Frank Beckx	Liberaal denken, ongebonden en vrij	Lees
02-01-2002	Axel Delvoie	Hand in hand...	Lees
01-12-2001	Pieter Cleppe	Richtingen binnen het liberalisme	Lees
01-10-2001	Pieter Cleppe	Amerika: terugtrekken!	Lees
01-03-2001	Axel Delvoie	Naar een liberale partij	Lees
01-03-2001	LVSV-Leuven	Dixit	Lees
00-00-0000			Lees
00-00-0000			Lees