Alle teksten werden gepubliceerd in Blauwdruk, ons driemaandelijkse magazine. Klik hier om de edities in hun geheel door te nemen.

01-11-2008: MILIEUPROBLEMATIEK

Als rechtgeaarde libertariër gruwel ik doorgaans bij de gedachte dat er een staat nodig zou zijn. En in de meeste gevallen zie ik er ook niet echt de noodzaak van. Toch zijn er enkele taken waar ik van denk dat een overheidsinstantie nodig is, en een daarvan is het vrijwaren van het milieu. Nu vallen er heel wat milieuproblemen op te lossen door privatiseren van deze bevuilde publieke goederen. Het ligt immers voor de hand dat mensen beter gaan omspringen met iets dat hun eigendom is (een theorie die beter gekend is als de ‘tragedy of the commons’). Maar hoe valt dit nu te doen met de huidige global warming-problematiek?

Eerst en vooral zullen (nog altijd) een aantal mensen aanhalen dat het tot nog toe niet sluitend bewezen is dat de huidige opwarming veroorzaakt is door menselijke broeikasgasuitstoot. Hoewel ze misschien een punt hebben (volledige wetenschappelijke consensus is een zeldzaam begrip), lijken de bewijzen toch steeds overtuigender en worden ze door een steeds grotere groep mensen ondersteund. Los daar-van maakt dit voor een theoretische redenering niet uit: het probleem zou zich kunnen voordoen, en dan moet het liberalisme/libertarisme ook een oplossing kunnen bieden. Laat ons er dus vanuit gaan dat global warming wordt veroorzaakt door menselijke broeikasgasuitstoot (en dan vooral CO2).

Wat is dan het probleem? Valt lucht, zoals andere commons, niet te privatiseren? Dit is een boutade die dikwijls aangehaald wordt door een aantal verstokte anarchisten, die niet verder willen nadenken over de kwestie. Los van de eerder filosofische consequenties (om Mike Huemer, een van de proffen op het IHS-seminar en nochtans een overtuigd anarchist, te citeren: “Als het iemands eigendom wordt en deze laatste ontzegd het aan anderen schendt hij hiermee de rechten van die anderen. Zo een schen-ding noemen we … moord.”), stellen er zich ook praktische bezwaren. Zoals professor Kiesling het verwoordde in het julinummer van Reason: “There are incomplete and uncertain property rights in the air. It’s ludicrous to imagine us each walking around with a bubble over our heads so that we can only breathe and use the privatized air sphere around us.” Concreet gezegd: de transactiekosten voor het privatiseren van lucht zouden zeer hoog liggen. Een tweede probleem is het grote aantal aangetaste partijen. In tegenstelling tot een vervuild riviertje, is dit een probleem van de gehele mensheid.

Samengevat: wanneer we in een common-pool resource gedeeld door miljoenen individuen (=lucht) gebruiksrechten willen definiëren, wordt dit ontzettend moeilijk en kostelijk en hebben gedecentrali-seerde marktprocessen het heel moeilijk om op te komen. Wat kan er dan wel gedaan worden? Van overheidswege kan (zelfs volgens een groot aantal liberale denkers) op twee manieren ingegrepen worden: door een cap and trade systeem of door een CO2-belasting. Effectief overheidsbeleid (wie had gedacht dat ik voorgaande woorden ooit nog zou neerschrijven in Blauwdruk) zou zich op twee zaken moeten focussen: het reduceren van de transactiekosten en het beter definiëren van de eigendomsrech-ten. Een cap and trade systeem beantwoordt het best aan deze vereisten. Er wordt door de overheid opgelegd hoeveel CO2 er mag uitgestoten worden, deze hoeveelheden worden in emissierechten gego-ten en particulieren dienen deze rechten te kopen vooraleer ze mogen uitstoten. Een extra voordeel van dit soort ‘marktsystemen’ is dat ze veel beter voordeel halen uit de diffuse private kennis dan een taxa-tiesysteem. Ook zijn ze innovatieverstevigend en dit langs beide kanten. Niet alleen gaat er een incen-tive zijn om minder broeikasgassen uit te stoten, indien er extra permits verkocht gaan kunnen worden per hoeveelheid broeikasgas er uit de atmosfeer gehaald wordt, biedt dit ook een incentive tot het im-plementeren van (steeds betere) systemen (gaande van het aanplanten van (eventueel gemodificeerde) bossen tot ingewikkeldere ‘Carbon Capture and Storage’ faciliteiten of het biologisch modificeren van veevoeder, aangezien ook het door vee geproduceerde methaan een broeikasgas is) om de problematiek tegen te gaan.

Voorstanders van taxatie stellen echter dat deze flexibeler aan te passen zijn aan de hoeveelheid broei-kasgassen en dat dit voor stabielere prijzen gaat zorgen omdat het fluctuerende marktelement niet aan-wezig is. Mijns inziens weinig valabele argumenten: dit zet de deur open voor tal van maatregelen die eerder contraproductief zouden zijn en de marktwerking zouden hinderen. Een ander dikwijls aange-haald tegenargument is dat Europa zo een ‘marktsysteem’ heeft proberen implementeren en dat dit niet al te positief is uitgedraaid. Ook dit is nogal kort door de bocht: het is zeker niet omdat de EU gefaald heeft, dat het idee slecht is (om nogmaals Kiesling te citeren: “There’s a lot of stuff the EU does really badly”). Feit was dat dit een zeer gepolitiseerd proces was: eerst werden de vergunningen door de EU (op eerder politieke dan geargumenteerde basis) verdeeld over de verschillende lidstaten en daarna was het aan de lidstaten zelf om deze vergunningen te verdelen zoals zij het het meest gepast vonden. Het is duidelijk dat deze ‘markt’ beter ontworpen moet worden en daarna goed geanalyseerd.

Wat zijn nu de veel gehoorde argumenten tegen dit overheidsingrijpen? Ten eerste: is de impact wel zo negatief? In het westen zouden deze temperatuursstijgingen misschien niet eens zo negatief zijn: mensen hebben liever een iets aangenamer klimaat en ook de opbrengsten van de gewassen zouden volgens diverse studies hoger kunnen liggen in meer westelijk gelegen gebieden (zowel door de hoge-re temperaturen als door hogere CO2-concentraties). Dit toont een van grote problemen aan van de klimaatsopwarming. Deze opwarming zal vooral de (nu reeds armere) streken treffen. De toestand in Afrika zal nog slechter worden, zeker gezien het vast staat dat vooral rijkere volkeren zich het best kunnen aanpassen aan wijzigende klimaatsomstandigheden. De kritiek dat het klimaatsbeleid zeer veel kost en dat dit geld beter zou kunnen besteed worden aan het opwaarderen van de Afrikaanse econo-mie en het oplossen van meer acute problemen is zeker terecht, maar men kan zich afvragen of we de laatste tientallen jaren ook niet hebben geprobeerd deze problemen op te lossen, en hoe groot de waar-schijnlijkheid zou zijn dat (een aanzienlijke hoeveelheid) van het uitgespaarde geld als liefdadigheid naar deze landen zou vloeien. Los daarvan tasten we door onze uitstoot hun eigendom (voor zover dit duidelijk gedefinieerd is in deze landen) aan en is het ergens logisch dat ze hiervoor vergoed worden.

Een tweede tegenargument stelt zich vragen over de politieke afdwingbaarheid: wat haalt het uit dat enkele landen zo een verdrag tekenen, als spelers als China en India grote hoeveelheden blijven uitsto-ten. En kunnen we hen opleggen hiermee te stoppen terwijl zij nu in hun industriële revolutie zitten (terwijl de onze voor een groot deel het probleem mee veroorzaakt zou hebben). Dit is een zeer terecht tegenargument. Men zou hier een plaats kunnen zien voor een overkoepelende wereldorganisatie, met de belangrijke caveat dat zo een organisaties dikwijls uitgroeien tot ‘wereldregeringen’ die uiteindelijk meer kwaad doen dan goed.

En heeft het cap and trade systeem op zich geen problemen? Natuurlijk staan we nog voor grote pro-blemen als we dit willen invoeren. Ten eerste het allocatieprobleem: hoe gaan we de initiële rechten verdelen? Het zou logisch zijn om dit per capita te doen (want zijn het niet de mensen die vergoed moeten worden?), maar moet er verder ook rekening gehouden worden met de industriële ontwikke-ling in de verschillende landen, hun specifieke natuurlijke bronnen waaruit ze energie kunnen opwek-ken of de ‘historische schuld’ die ze dragen. Ten tweede het informatieprobleem: wat is het juiste aan-tal emissierechten? Ten derde wordt dit systeem natuurlijk ook blootgesteld aan mogelijke politieke manipulatie (zoals het EU-voorbeeld duidelijk bewezen heeft). Ten vierde: de heterogeniteit van de deelnemers. Zowel industrie, energieopwekking als gewone particulieren (auto,…) vervuilen. Hoe gaan we het systeem op maat maken om al deze spelers te incorporeren. En tenslotte ook nog: gaan we deze vergunningen overdraagbaar maken of moeten ze ‘gebruikt’ worden voor een bepaalde datum. Het eerste zou zorgen voor een flexibelere marktwerking maar heeft dan weer eventuele milieuconsequenties.

Het is duidelijk dat dit cap and trade systeem nog verder uitgewerkt moet worden en na implementatie ook uitvoerig geanalyseerd en waar nodig bijgestuurd. Toch is het in mijn ogen de enige oplossing om het klimaatopwarmingsprobleem terdege aan te pakken. Wat vaststaat, is dat de overheid zich in ieder geval moet beperken tot het opleggen van een doel (= de hoeveelheid aanvaardbare uitstoot) en niet moet beginnen met het reguleren van allerlei middelen die zij noodzakelijk acht om dat doel te berei-ken. Het verleden heeft al te vaak aangetoond dat dit meestal zeer contraproductief werkt. Als het doel goed vastgelegd is, hebben enkel marktkrachten de nodige creativiteit om dit probleem zo efficiënt mogelijk aan te pakken!

Gepubliceerd door Jens Moens op 01-11-2008

OVERZICHT GEPUBLICEERDE TEKSTEN

DATUM	AUTEUR	TITEL
31-01-2010	Nick Roskams	Creatieve destructie en economisch optimisme	Lees
16-05-2009	Vincent De Roeck	We are all socialists now!	Lees
16-05-2009	Jan Reyntjens	Pleidooi voor een versoepelde wapenwet	Lees
16-05-2009	Jens Moens	De geheelonthouders hebben gelijk...	Lees
16-05-2009	Vincent De Roeck	The Wealth of Nations	Lees
15-05-2009	Simon Van Wambeke	Waarom centraal bankieren crisissen veroorzaakt	Lees
15-05-2009	Vincent De Roeck	Een geschiedenis van de anti-rokersbeweging	Lees
15-05-2009	Philippe Caeymaex	De buitenlandse vertegenwoordiging van deelstaten	Lees
15-05-2009	Kevin Wielockx	De Fortis-aandeelhouders werden onteigend!	Lees
15-05-2009	Vincent De Roeck	Interview met Annemie Neyts en Graham Watson	Lees
14-05-2009	Gloria Alvarez	Bastiat's candlemakers and modern protectionism	Lees
14-05-2009	Vincent De Roeck	The War Between the State and the Family	Lees
14-05-2009	Johan Van Woensel	Activeer de werklozen via het OCMW!	Lees
14-05-2009	Vincent De Roeck	Het liberalisme door een LVSV-bril	Lees
21-12-2008	Vincent De Roeck	Sic transit gloria mundi	Lees
21-12-2008	Johan Van Woensel	Over monarchie en prostitutie	Lees
21-12-2008	Jürgen Vandewalle	Charles Taylor en het einde van de grote verhalen	Lees
20-12-2008	Désirée Senden	Mag een staat onteigenen?	Lees
19-12-2008	Joris Vanlessen	Interview met Pieter Cleppe van Open Europe	Lees
02-11-2008	Vincent De Roeck	Monopolies bestrijden is een economische farce	Lees
02-11-2008	Koen Deconinck	Liberalisme en anarchisme	Lees
01-11-2008	Jens Moens	Milieuproblematiek	Lees
01-11-2008	Norman Barry	Bastiat and the Law	Lees
31-10-2008	Vincent De Roeck	België en de Europese Unie: better off out!	Lees
31-10-2008	Denis Van den Weghe	The rise and fall of Viktor Bout	Lees
30-10-2008	Vincent De Roeck	Het Rijnlandmodel is dood	Lees
30-10-2008	Philippe Caeymaex	Naar een efficiënt België	Lees
30-10-2008	Chris Demeyere	Hoog tijd om het apothekersmonopolie af te schaffen!	Lees
28-10-2008	Christophe Charpentier	Big markets, small governments	Lees
24-10-2008	Vincent De Roeck	The Guide to Reform	Lees
24-10-2008	Jens Moens	Energy, the Master Resource	Lees
23-10-2008	Herman De Croo	Pleidooi voor een nieuw kiessysteem	Lees
23-10-2008	Patricia Ceysens	Vlaamse bedrijven winnen goud in China	Lees
15-10-2008	Vincent De Roeck	Oh ye of little faith!	Lees
12-10-2008	Matthias Storme	De vrijheid van meningsuiting	Lees
28-09-2008	Johan Van Woensel	Hervorm de sociale huisvesting!	Lees
30-05-2008	Vincent De Roeck	Het recht op vrij wapenbezit: from my cold dead hands!	Lees
29-05-2008	Xavier Meulders	Wat heeft de overheid met ons geld gedaan?	Lees
29-05-2008	Jeroen Benning	The centralisation of power in the European Union	Lees
29-05-2008	Philippe Caeymaex	De nucleaire sfinx van Teheran	Lees
29-05-2008	Vincent De Roeck	Rusland na Poetin: de witte raaf en de beer	Lees
28-05-2008	Chris Demeyere	Tibet en de Dalai Lama	Lees
27-05-2008	Xavier Meulders	De klauwen van de Duitse adelaar	Lees
27-05-2008	Jasper Pillen	De val van de Berlijnse muur deed de communistische vijand verdwijnen	Lees
27-05-2008	Chris Demeyere	Lasten omlaag = koopkracht omhoog	Lees
27-05-2008	Xavier Meulders	De waanzin van het moderne dadaïsme	Lees
26-05-2008	Chris Demeyere	Zimbabwe: exit Mugabe?	Lees
26-05-2008	Jeroen Benning	Free speech and the release of Fitna	Lees
26-05-2008	Chris Demeyere	25,000 euro voor Ishtar	Lees
20-04-2008	Vincent De Roeck	De toekomst is mooi, de toekomst is liberaal	Lees
17-04-2008	Jens Moens	De geliberaliseerde energiemarkt	Lees
08-04-2008	David Vercouteren	Anarchisme is anti-liberaal	Lees
07-04-2008	Simon Van Wambeke	Anarchisme: de logica zelve?	Lees
15-03-2008	Vincent De Roeck	Belgische VN-ambassadeurs, tijd om op te krassen!	Lees
14-03-2008	Christophe Charpentier	Klant is koning	Lees
14-02-2008	Vincent De Roeck	Pactio Olisipiensis Censenda Est	Lees
14-02-2008	Xavier Meulders	Waarom Keynes een moslim was	Lees
14-02-2008	Chris Demeyere	Caroline Gennez en de afschaffing van de zorgverzekering	Lees
13-02-2008	LVSV Leuven	Rug aan Rug: war and the non-initiation of violence	Lees
13-02-2008	Vincent De Roeck	De libertarische grondwet	Lees
12-02-2008	Xavier Meulders	Naar een wereldheerschappij van de Civitas Diaboli	Lees
12-02-2008	Vincent De Roeck	De high society	Lees
11-02-2008	Chris Demeyere	Musharraf, een door het Westen getolereerd dictator	Lees
10-02-2008	Nick Roskams	Recensie "1984" van George Orwell	Lees
10-02-2008	Chris Demeyere	Johoho, copyright law and the digital age	Lees
24-12-2007	Vincent De Roeck	Europese liberale jongeren komen samen in Stockholm	Lees
24-12-2007	Arnaud Houdmont	Belgium's last chapter: to be or not to be?	Lees
23-12-2007	Vincent De Roeck	LVSV te gast op de Golden Umbrella Awards	Lees
23-12-2007	LVSV Leuven	Rug aan Rug: het hoofddoekendebat	Lees
23-12-2007	Denis Van den Weghe	Het IFLRY-congres in Sarajevo	Lees
01-11-2007	Vincent De Roeck	De Europese Unie kostte België 711 miljoen euro in 2006	Lees
01-11-2007	Jens Moens	Arm Vlaanderen	Lees
01-11-2007	Vincent De Roeck	Het ware gelaat van de Belgische democratie	Lees
01-11-2007	Bart Dobbels	De dood van de juwelier	Lees
31-10-2007	Vincent De Roeck	The Euro brought Belgium on the edge of the abyss	Lees
31-10-2007	Bart Dobbels	Plagiaat aan de universiteit	Lees
30-10-2007	Vincent De Roeck	The European communist heritage triumphed once again	Lees
30-10-2007	David Vercouteren	Het hoger onderwijs : mijn gedacht	Lees
30-10-2007	Chris Demeyere	Zelfbeschikking voor Brussel	Lees
30-10-2007	Simon Van Wambeke	Frank Van Dun	Lees
30-10-2007	Vincent De Roeck	De duivelsverzen van Angela Merkel	Lees
29-10-2007	Philippe Caeymaex	La Belgique sera federale ou elle ne sera pas	Lees
29-10-2007	Simon Van Wambeke	Ron Paul	Lees
22-05-2007	Vincent De Roeck	Mijn Europa bestaat nog niet	Lees
22-05-2007	Simon Van Wambeke	Belasting is roof	Lees
21-05-2007	Vincent De Roeck	Een standbeeld voor Mao	Lees
21-05-2007	Jasper Pillen	Zelfs een meedogenloos dictator verdient een eerlijk proces.	Lees
21-05-2007	Sebastiaan Pot	Over de zin van het privatiseren van de gevangenissen	Lees
20-05-2007	Vincent De Roeck	Flahaut en het Waalse legioen	Lees
20-05-2007	Yves Broecke	Waar naartoe met Europa ?	Lees
20-05-2007	Chris Demeyere	De opwarming van de Aarde. Is de mens wel de oorzaak ?	Lees
19-05-2007	Vincent De Roeck	Pinochet onder de zoden	Lees
18-05-2007	Brandaan Mombaers	Liberalism, fascism and the right of the strongest	Lees
18-05-2007	Xavier Meulders	Vlaamse onafhankelijkheid: een liberale strijd	Lees
18-05-2007	Simon Van Wambeke	Een gevaarlijk politicus	Lees
18-05-2007	Yves Broecke	Schaf de publiek gestuurde en gefinancierde sociale zekerheid af	Lees
18-05-2007	Vincent De Roeck	Halfslachtig België: piraterij en privacy	Lees
07-11-2006	Yves Broecke	Stop de publieke financiering van ontwikkelingshulp	Lees
07-11-2006	Vincent De Roeck	De erfenis van 11 september	Lees
07-11-2006	Sebastiaan Pot	De nakende hervorming van de assisenprocedure: een gemiste kans	Lees
07-11-2006	Willem Coppenolle	Minder overheid, minder extreem-rechts	Lees
07-11-2006	Chris Demeyere	Somalië, of de wanhopige illusie van anarcho-kapitalisten	Lees
07-11-2006	Jasper Pillen	Liberalisme is niet gelijk aan Vlaams-nationalisme	Lees
07-11-2006	Simon Van Wambeke	De verzorgingsstaat	Lees
07-11-2006	Jasper Pillen	Uitdagingen voor het Belgische lidmaatschap van de UN Security Council	Lees
07-11-2006	Lucas Decuypere	Economische bemoeizucht	Lees
07-11-2006	Vincent De Roeck	De grootste roof uit de geschiedenis	Lees
21-12-2004	Kristof Willekens	Rug aan rug: contra Monarchie	Lees
21-12-2004	Willem Coppenolle	De hervorming van de gevangenisstraf	Lees
21-12-2004	Chris Demeyere	Boekbespreking: De moord op Caesar	Lees
21-12-2004	Willem Coppenolle	Toen de prinsen nog spraken	Lees
20-12-2004	Pieter Cleppe	De vrije meningsuiting als basis van de menselijke beschaving	Lees
20-12-2004	Jasper Pillen	Rug aan rug: pro Monarchie	Lees
20-12-2004	Lucas Decuypere	Senatus Populusque Belgicus: de Senato Belgico	Lees
20-12-2004	Chris Demeyere	Cultuursubsidies? Neen bedankt!	Lees
20-12-2004	Sebastiaan Pot	Over het inkomensafhankelijk maken van de verkeersboetes	Lees
20-12-2004	Charles de Thibault de Boesinghe	We leven niet in een parlementaire democratie	Lees
20-12-2004	Evert Gruyaert	Gijzeling van het sociaal stabiel ondernemingsklimaat	Lees
20-12-2004	Nicolas Raemdonck	De Europese Unie of het superioriteitscomplex van het Westen	Lees
20-12-2004	Katleen Bury	Le Chant des Wallons	Lees
20-12-2004	Brandaan Mombaers	Vitriool: Geen verrechtsing van de VLD, aub!	Lees
12-11-2004	Chris Demeyere	Fair Trade: de weg naar een eerlijker wereld is kapitalisme in een vrije markt	Lees
12-11-2004	Brandaan Mombaers	De Europese Grondwet vs. Politiek Secretariaat	Lees
12-11-2004	Brandaan Mombaers	Vitriool: Over salonliberalen	Lees
11-11-2004	Nicolas Raemdonck	Racisten gediscrimineerd	Lees
11-11-2004	Charles de Thibault de Boesinghe	Kiezen tussen Europa en Vlaanderen? Bevoegheidsverdeling en democratie.	Lees
11-11-2004	Bram Machtelinckx	Zin of onzin van een openbare omroep	Lees
11-11-2004	Evert Gruyaert	"Ja, ik verdiende 22,3 miljoen euro op 3 jaar, EN DAN?!"	Lees
11-11-2004	Kristof Willekens	Eerst de mensenrechten, dan de religie? De godsdiensten van de 21ste eeuw zullen humanistisch of liberaal moeten zijn	Lees
11-11-2004	Pieter Cleppe	Amerikaanse presidenten: groei en crisis van de economie	Lees
01-03-2004	Pieter Cleppe	De migratieproblematiek: een alternatieve oplossing	Lees
01-03-2004	Chris Demeyere	Iedereen een beetje militant	Lees
01-03-2004	Bram Machtelinckx	Kennis als hefboom tot welvaart en welzijn	Lees
01-12-2003	Servaas Vannoote	De grenzen van Europa	Lees
01-12-2003	Pieter Cleppe	Europese defensie met en zonder een leger	Lees
01-12-2003	Chris Demeyere	Naar een Europees privaatrecht	Lees
01-12-2003	Pieter Cleppe	Red onze welvaartstaat. Hervorm de welvaartstaat.	Lees
01-10-2003	Nicolas Bollion	Vergrijzing	Lees
01-10-2003	LVSV-Leuven	Dixit	Lees
01-10-2003	Chris Demeyere	De hi?rarchische positie van de rede en het post-redelijke mensbeeld	Lees
01-10-2003	Llewellyn H. Rockwell, Jr.	Confusion and Clarity in Cancun	Lees
01-03-2003	Pieter Cleppe	Gemeentelijk stemrecht voor niet-EU-burgers: achter de slogans	Lees
01-03-2003	Pieter Cleppe	Drugs	Lees
01-12-2002	LVSV Leuven	Enkele stellingen	Lees
01-10-2002	Pieter Cleppe	We?re gonna hunt ?em down, smoke them outta their holez and bring ?em to justice!	Lees
01-03-2002	Pieter Cleppe	Het onderwijs en de consument	Lees
01-03-2002	Pieter Cleppe	Wat is er mis met links en rechts??	Lees
02-01-2002	LVSV Leuven	Geschiedenis van LVSV Leuven	Lees
02-01-2002	Pieter Cleppe	Sic semper tyrannis!	Lees
02-01-2002	Hugo Lamon	LVSV Leuven in 1984-85	Lees
02-01-2002	Frank Beckx	Liberaal denken, ongebonden en vrij	Lees
02-01-2002	Axel Delvoie	Hand in hand...	Lees
01-12-2001	Pieter Cleppe	Richtingen binnen het liberalisme	Lees
01-10-2001	Pieter Cleppe	Amerika: terugtrekken!	Lees
01-03-2001	Axel Delvoie	Naar een liberale partij	Lees
01-03-2001	LVSV-Leuven	Dixit	Lees
00-00-0000			Lees
00-00-0000			Lees