Naar aanleiding van zijn recentste publicatie zou ik de notoire anarchist Simon Van Wambeke met deze bijdrage willen tegenspreken door te stellen dat een moderne samenleving gekenmerkt door anarchie, helemaal niet vrijheidsmaximaliserend werkt. Anarchie propageren voor een modern maatschappelijk bestel is zoveel als de verworvenheden in termen van rechten en vrijheden simpelweg opgeven.
In het debat over de rationele voor (g)een minimale staat is het steeds interessant om de gebeurtenissen tijdens en na de Amerikaanse revolutie onder de loep te nemen. De debatten en figuren die toendertijd de ontwikkelingen mee gestuurd hebben, zijn verhelderend en uiteraard voor uiteenlopende interpretatie vatbaar. Doordat HBO op dit moment de serie ‘John Adams’ in een zevendelige reeks uitzendt, heb ik mezelf een beetje verdiept in dit controversieel figuur. Ik heb moeten vaststellen, dat hij, net zoals zowat alle Framers, een briljant politicus-filosoof was, ondanks de beschamende alien and sedition acts al moeten die ook in hun tijdspespectief opgevat worden.
Het was met name John Adams die bij de eersten was om radicaal op te roepen tot onafhankelijk van het moederland, waarbij hij de vrijheid en zelfbeschikking voor allen als belangrijkste argument aanhaalde. Het was in de eerste plaats hij die, geholpen door zijn redenaarstalent, de andere aanwezigen in het Congres ervan overtuigde dat enkel onafhankelijkheid de Amerikaanse rechten en vrijheden zou verzekeren.
Hij had een eerder zwijgzame vriend, Thomas Jefferson, die zijn plannen volmondig steunde, doch in latere instantie grondig van mening verschilde aangaande de grondwet. Adams mocht nog zo’n pleitbezorger zijn van inherente burgerrechten –en vrijheden, hij was niet blind voor de gevaren die een mankele overheid kan hebben op deze erkende rechten en daarom was hij een voorstander van een grondwet die chaos en rebellie zou kunnen tegengaan. Onze vrijheden werden dan wel beschouwd als vanzelfsprekend en ons toebehorend before all else, echter kunnen we er slechts van genieten als we in onze uitoefening van deze rechten beschermd worden tegen het misbruik ervan die er kan voor zorgen dat anderen dezelfde priviliges ontzegd worden. Om dit te vermijden is er een minimaal overheidsgezag nodig en tolereerbaar. Voor de rest laat ik in het midden of de elite van toen de juiste reflex had om het juist het centraal gezag te versterken (i.p.v de staten zelf bijvoorbeeld) als antwoord op de gebeurtenissen.
Zoals Thomas Paine al opmerkte, is staatsgezag een noodzakelijk kwaad om de zorgenloze uitoefening van onze lang bevochten en lang gedebatteerde verworvenheden veilig te stellen tegenover de soms begrensde morele verantwoordelijkheidszin van medeburgers. Anarchie kan slechts werken in traditionele, lokale en kleine gemeenschappen waarbij de sociale en morele controle groot genoeg is om vredig samen te leven zonder een staatsmacht. Een moderne, meer anonieme maatschappij zou kunnen uitnodigen tot misbruik en misdaad, hetgeen volgens mij niet kan voorkomen of bestraft worden door private rechtspraak en/of ordehandhaving. Dit werkt, omwille van het calculerend individu, slechts favoritisme, corruptie en oneerlijke bejegening in de hand. Individualisme en vrijheid zijn dus pas beleefbaar indien er een kleine en rechtvaardige, maar strenge staat over de minimale spelregels waakt.
De markt is, op een aantal uitzonderingen niet te na gesproken, perfect in staat om elk sociaal-economisch verkeer te regelen. Daarentegen heb ik sterk mijn twijfels of de markt er in een anarchistische context evenzeer voor zou kunnen zorgen dat er min of meer stabiele en harmonieuze intermenselijke relaties waargemaakt kunnen worden, waarin het genot van grondrechten en –vrijheden iedereen te beurt vallen en dus zonder dat éénieder op z’n hoede moet zijn voor de ander. Dit omdat een privaat strafrechterlijk systeem wishful thinking is, omdat de wederzijdse sociaal-maatschappelijke informele controle die nodig is in een staatloze omgeving onvoldoende aanwezig is en omdat een zeker samenlevingsfundament in de huidige ontwikkelde maatschappij niet (meer) in afdoende mate beschikbaar zou zijn. Ons samen leven zoals ze zich nu vooral in het westen manifesteert overlaten aan de wetten van de wetteloosheid, staat gelijk aan een minachting voor de poreuze ongeschreven en onuitgesproken handelswijzen die beschaving heet.
Om binnen mijn visie de overheid haar taak te laten doen, zijn er inderdaad belastingen nodig. Belastingen die ik niet als ‘roof’ beschouw, maar wederom als een noodzakelijk kwaad om onze meest essentiële zorg, die van het voorzien en bewaken van onze verworvenheden, ter harte te nemen. Het volk zal meer baat zien in dit laatste, dan de relatief lage individuele financiële kost die zij daarvoor dient te dragen. Een democratisch verkozen regime kan op legitieme wijze een bijdrage eisen om haar taken te volbrengen. Indien de overheid haar macht misbruikt, kan men deze machtshebbers electoraal kelderen en in het meest extreme geval, wanneer bijvoorbeeld een dictatuur werd geïnstalleerd, zal de burger de macht van zijn getal en zijn moreel geweten moeten aanspreken om de staat omver te werpen en een nieuwe te installeren.
Het is trouwens niet zo dat elke opstand tegenover een overheid op voorhand uitgesloten dient te worden. Dit lijkt een contradictorische redenering, omdat ik zonet stelde dat er in Amerika een versterkt centraal gezag werd geïnstalleerd naar aanleiding van Shay’s rebellion om zulke gebeurtenissen in de toekomst juist te vermijden of adequaat van antwoord te voorzien. Echter kan rebellie tegen een overheid slechts plaatsvinden als die de steun geniet van een kritisch aantal burgers (liefst aan absolute meerderheid), daar een democratische vertegenwoordiging legitiem blijft voor zover zij de wensen van een (liefst zo groot mogelijke) meerderheid respecteert. Ook kan burgerlijke opstand geen verantwoording zijn voor het inperken van de bewegingsruimte van derden, indien dat zou gebeuren door de eventuele gewelddadigheden van de misnoegden.
| DATUM |
AUTEUR |
TITEL |
|
| 31-01-2010 | Nick Roskams | Creatieve destructie en economisch optimisme | Lees |
| 16-05-2009 | Vincent De Roeck | We are all socialists now! | Lees |
| 16-05-2009 | Jan Reyntjens | Pleidooi voor een versoepelde wapenwet | Lees |
| 16-05-2009 | Jens Moens | De geheelonthouders hebben gelijk... | Lees |
| 16-05-2009 | Vincent De Roeck | The Wealth of Nations | Lees |
| 15-05-2009 | Simon Van Wambeke | Waarom centraal bankieren crisissen veroorzaakt | Lees |
| 15-05-2009 | Vincent De Roeck | Een geschiedenis van de anti-rokersbeweging | Lees |
| 15-05-2009 | Philippe Caeymaex | De buitenlandse vertegenwoordiging van deelstaten | Lees |
| 15-05-2009 | Kevin Wielockx | De Fortis-aandeelhouders werden onteigend! | Lees |
| 15-05-2009 | Vincent De Roeck | Interview met Annemie Neyts en Graham Watson | Lees |
| 14-05-2009 | Gloria Alvarez | Bastiat's candlemakers and modern protectionism | Lees |
| 14-05-2009 | Vincent De Roeck | The War Between the State and the Family | Lees |
| 14-05-2009 | Johan Van Woensel | Activeer de werklozen via het OCMW! | Lees |
| 14-05-2009 | Vincent De Roeck | Het liberalisme door een LVSV-bril | Lees |
| 21-12-2008 | Vincent De Roeck | Sic transit gloria mundi | Lees |
| 21-12-2008 | Johan Van Woensel | Over monarchie en prostitutie | Lees |
| 21-12-2008 | Jürgen Vandewalle | Charles Taylor en het einde van de grote verhalen | Lees |
| 20-12-2008 | Désirée Senden | Mag een staat onteigenen? | Lees |
| 19-12-2008 | Joris Vanlessen | Interview met Pieter Cleppe van Open Europe | Lees |
| 02-11-2008 | Vincent De Roeck | Monopolies bestrijden is een economische farce | Lees |
| 02-11-2008 | Koen Deconinck | Liberalisme en anarchisme | Lees |
| 01-11-2008 | Jens Moens | Milieuproblematiek | Lees |
| 01-11-2008 | Norman Barry | Bastiat and the Law | Lees |
| 31-10-2008 | Vincent De Roeck | België en de Europese Unie: better off out! | Lees |
| 31-10-2008 | Denis Van den Weghe | The rise and fall of Viktor Bout | Lees |
| 30-10-2008 | Vincent De Roeck | Het Rijnlandmodel is dood | Lees |
| 30-10-2008 | Philippe Caeymaex | Naar een efficiënt België | Lees |
| 30-10-2008 | Chris Demeyere | Hoog tijd om het apothekersmonopolie af te schaffen! | Lees |
| 28-10-2008 | Christophe Charpentier | Big markets, small governments | Lees |
| 24-10-2008 | Vincent De Roeck | The Guide to Reform | Lees |
| 24-10-2008 | Jens Moens | Energy, the Master Resource | Lees |
| 23-10-2008 | Herman De Croo | Pleidooi voor een nieuw kiessysteem | Lees |
| 23-10-2008 | Patricia Ceysens | Vlaamse bedrijven winnen goud in China | Lees |
| 15-10-2008 | Vincent De Roeck | Oh ye of little faith! | Lees |
| 12-10-2008 | Matthias Storme | De vrijheid van meningsuiting | Lees |
| 28-09-2008 | Johan Van Woensel | Hervorm de sociale huisvesting! | Lees |
| 30-05-2008 | Vincent De Roeck | Het recht op vrij wapenbezit: from my cold dead hands! | Lees |
| 29-05-2008 | Xavier Meulders | Wat heeft de overheid met ons geld gedaan? | Lees |
| 29-05-2008 | Jeroen Benning | The centralisation of power in the European Union | Lees |
| 29-05-2008 | Philippe Caeymaex | De nucleaire sfinx van Teheran | Lees |
| 29-05-2008 | Vincent De Roeck | Rusland na Poetin: de witte raaf en de beer | Lees |
| 28-05-2008 | Chris Demeyere | Tibet en de Dalai Lama | Lees |
| 27-05-2008 | Xavier Meulders | De klauwen van de Duitse adelaar | Lees |
| 27-05-2008 | Jasper Pillen | De val van de Berlijnse muur deed de communistische vijand verdwijnen | Lees |
| 27-05-2008 | Chris Demeyere | Lasten omlaag = koopkracht omhoog | Lees |
| 27-05-2008 | Xavier Meulders | De waanzin van het moderne dadaïsme | Lees |
| 26-05-2008 | Chris Demeyere | Zimbabwe: exit Mugabe? | Lees |
| 26-05-2008 | Jeroen Benning | Free speech and the release of Fitna | Lees |
| 26-05-2008 | Chris Demeyere | 25,000 euro voor Ishtar | Lees |
| 20-04-2008 | Vincent De Roeck | De toekomst is mooi, de toekomst is liberaal | Lees |
| 17-04-2008 | Jens Moens | De geliberaliseerde energiemarkt | Lees |
| 08-04-2008 | David Vercouteren | Anarchisme is anti-liberaal | Lees |
| 07-04-2008 | Simon Van Wambeke | Anarchisme: de logica zelve? | Lees |
| 15-03-2008 | Vincent De Roeck | Belgische VN-ambassadeurs, tijd om op te krassen! | Lees |
| 14-03-2008 | Christophe Charpentier | Klant is koning | Lees |
| 14-02-2008 | Vincent De Roeck | Pactio Olisipiensis Censenda Est | Lees |
| 14-02-2008 | Xavier Meulders | Waarom Keynes een moslim was | Lees |
| 14-02-2008 | Chris Demeyere | Caroline Gennez en de afschaffing van de zorgverzekering | Lees |
| 13-02-2008 | LVSV Leuven | Rug aan Rug: war and the non-initiation of violence | Lees |
| 13-02-2008 | Vincent De Roeck | De libertarische grondwet | Lees |
| 12-02-2008 | Xavier Meulders | Naar een wereldheerschappij van de Civitas Diaboli | Lees |
| 12-02-2008 | Vincent De Roeck | De high society | Lees |
| 11-02-2008 | Chris Demeyere | Musharraf, een door het Westen getolereerd dictator | Lees |
| 10-02-2008 | Nick Roskams | Recensie "1984" van George Orwell | Lees |
| 10-02-2008 | Chris Demeyere | Johoho, copyright law and the digital age | Lees |
| 24-12-2007 | Vincent De Roeck | Europese liberale jongeren komen samen in Stockholm | Lees |
| 24-12-2007 | Arnaud Houdmont | Belgium's last chapter: to be or not to be? | Lees |
| 23-12-2007 | Vincent De Roeck | LVSV te gast op de Golden Umbrella Awards | Lees |
| 23-12-2007 | LVSV Leuven | Rug aan Rug: het hoofddoekendebat | Lees |
| 23-12-2007 | Denis Van den Weghe | Het IFLRY-congres in Sarajevo | Lees |
| 01-11-2007 | Vincent De Roeck | De Europese Unie kostte België 711 miljoen euro in 2006 | Lees |
| 01-11-2007 | Jens Moens | Arm Vlaanderen | Lees |
| 01-11-2007 | Vincent De Roeck | Het ware gelaat van de Belgische democratie | Lees |
| 01-11-2007 | Bart Dobbels | De dood van de juwelier | Lees |
| 31-10-2007 | Vincent De Roeck | The Euro brought Belgium on the edge of the abyss | Lees |
| 31-10-2007 | Bart Dobbels | Plagiaat aan de universiteit | Lees |
| 30-10-2007 | Vincent De Roeck | The European communist heritage triumphed once again | Lees |
| 30-10-2007 | David Vercouteren | Het hoger onderwijs : mijn gedacht | Lees |
| 30-10-2007 | Chris Demeyere | Zelfbeschikking voor Brussel | Lees |
| 30-10-2007 | Simon Van Wambeke | Frank Van Dun | Lees |
| 30-10-2007 | Vincent De Roeck | De duivelsverzen van Angela Merkel | Lees |
| 29-10-2007 | Philippe Caeymaex | La Belgique sera federale ou elle ne sera pas | Lees |
| 29-10-2007 | Simon Van Wambeke | Ron Paul | Lees |
| 22-05-2007 | Vincent De Roeck | Mijn Europa bestaat nog niet | Lees |
| 22-05-2007 | Simon Van Wambeke | Belasting is roof | Lees |
| 21-05-2007 | Vincent De Roeck | Een standbeeld voor Mao | Lees |
| 21-05-2007 | Jasper Pillen | Zelfs een meedogenloos dictator verdient een eerlijk proces. | Lees |
| 21-05-2007 | Sebastiaan Pot | Over de zin van het privatiseren van de gevangenissen | Lees |
| 20-05-2007 | Vincent De Roeck | Flahaut en het Waalse legioen | Lees |
| 20-05-2007 | Yves Broecke | Waar naartoe met Europa ? | Lees |
| 20-05-2007 | Chris Demeyere | De opwarming van de Aarde. Is de mens wel de oorzaak ? | Lees |
| 19-05-2007 | Vincent De Roeck | Pinochet onder de zoden | Lees |
| 18-05-2007 | Brandaan Mombaers | Liberalism, fascism and the right of the strongest | Lees |
| 18-05-2007 | Xavier Meulders | Vlaamse onafhankelijkheid: een liberale strijd | Lees |
| 18-05-2007 | Simon Van Wambeke | Een gevaarlijk politicus | Lees |
| 18-05-2007 | Yves Broecke | Schaf de publiek gestuurde en gefinancierde sociale zekerheid af | Lees |
| 18-05-2007 | Vincent De Roeck | Halfslachtig België: piraterij en privacy | Lees |
| 07-11-2006 | Yves Broecke | Stop de publieke financiering van ontwikkelingshulp | Lees |
| 07-11-2006 | Vincent De Roeck | De erfenis van 11 september | Lees |
| 07-11-2006 | Sebastiaan Pot | De nakende hervorming van de assisenprocedure: een gemiste kans | Lees |
| 07-11-2006 | Willem Coppenolle | Minder overheid, minder extreem-rechts | Lees |
| 07-11-2006 | Chris Demeyere | Somalië, of de wanhopige illusie van anarcho-kapitalisten | Lees |
| 07-11-2006 | Jasper Pillen | Liberalisme is niet gelijk aan Vlaams-nationalisme | Lees |
| 07-11-2006 | Simon Van Wambeke | De verzorgingsstaat | Lees |
| 07-11-2006 | Jasper Pillen | Uitdagingen voor het Belgische lidmaatschap van de UN Security Council | Lees |
| 07-11-2006 | Lucas Decuypere | Economische bemoeizucht | Lees |
| 07-11-2006 | Vincent De Roeck | De grootste roof uit de geschiedenis | Lees |
| 21-12-2004 | Kristof Willekens | Rug aan rug: contra Monarchie | Lees |
| 21-12-2004 | Willem Coppenolle | De hervorming van de gevangenisstraf | Lees |
| 21-12-2004 | Chris Demeyere | Boekbespreking: De moord op Caesar | Lees |
| 21-12-2004 | Willem Coppenolle | Toen de prinsen nog spraken | Lees |
| 20-12-2004 | Pieter Cleppe | De vrije meningsuiting als basis van de menselijke beschaving | Lees |
| 20-12-2004 | Jasper Pillen | Rug aan rug: pro Monarchie | Lees |
| 20-12-2004 | Lucas Decuypere | Senatus Populusque Belgicus: de Senato Belgico | Lees |
| 20-12-2004 | Chris Demeyere | Cultuursubsidies? Neen bedankt! | Lees |
| 20-12-2004 | Sebastiaan Pot | Over het inkomensafhankelijk maken van de verkeersboetes | Lees |
| 20-12-2004 | Charles de Thibault de Boesinghe | We leven niet in een parlementaire democratie | Lees |
| 20-12-2004 | Evert Gruyaert | Gijzeling van het sociaal stabiel ondernemingsklimaat | Lees |
| 20-12-2004 | Nicolas Raemdonck | De Europese Unie of het superioriteitscomplex van het Westen | Lees |
| 20-12-2004 | Katleen Bury | Le Chant des Wallons | Lees |
| 20-12-2004 | Brandaan Mombaers | Vitriool: Geen verrechtsing van de VLD, aub! | Lees |
| 12-11-2004 | Chris Demeyere | Fair Trade: de weg naar een eerlijker wereld is kapitalisme in een vrije markt | Lees |
| 12-11-2004 | Brandaan Mombaers | De Europese Grondwet vs. Politiek Secretariaat | Lees |
| 12-11-2004 | Brandaan Mombaers | Vitriool: Over salonliberalen | Lees |
| 11-11-2004 | Nicolas Raemdonck | Racisten gediscrimineerd | Lees |
| 11-11-2004 | Charles de Thibault de Boesinghe | Kiezen tussen Europa en Vlaanderen? Bevoegheidsverdeling en democratie. | Lees |
| 11-11-2004 | Bram Machtelinckx | Zin of onzin van een openbare omroep | Lees |
| 11-11-2004 | Evert Gruyaert | "Ja, ik verdiende 22,3 miljoen euro op 3 jaar, EN DAN?!" | Lees |
| 11-11-2004 | Kristof Willekens | Eerst de mensenrechten, dan de religie? De godsdiensten van de 21ste eeuw zullen humanistisch of liberaal moeten zijn | Lees |
| 11-11-2004 | Pieter Cleppe | Amerikaanse presidenten: groei en crisis van de economie | Lees |
| 01-03-2004 | Pieter Cleppe | De migratieproblematiek: een alternatieve oplossing | Lees |
| 01-03-2004 | Chris Demeyere | Iedereen een beetje militant | Lees |
| 01-03-2004 | Bram Machtelinckx | Kennis als hefboom tot welvaart en welzijn | Lees |
| 01-12-2003 | Servaas Vannoote | De grenzen van Europa | Lees |
| 01-12-2003 | Pieter Cleppe | Europese defensie met en zonder een leger | Lees |
| 01-12-2003 | Chris Demeyere | Naar een Europees privaatrecht | Lees |
| 01-12-2003 | Pieter Cleppe | Red onze welvaartstaat. Hervorm de welvaartstaat. | Lees |
| 01-10-2003 | Nicolas Bollion | Vergrijzing | Lees |
| 01-10-2003 | LVSV-Leuven | Dixit | Lees |
| 01-10-2003 | Chris Demeyere | De hi?rarchische positie van de rede en het post-redelijke mensbeeld | Lees |
| 01-10-2003 | Llewellyn H. Rockwell, Jr. | Confusion and Clarity in Cancun | Lees |
| 01-03-2003 | Pieter Cleppe | Gemeentelijk stemrecht voor niet-EU-burgers: achter de slogans | Lees |
| 01-03-2003 | Pieter Cleppe | Drugs | Lees |
| 01-12-2002 | LVSV Leuven | Enkele stellingen | Lees |
| 01-10-2002 | Pieter Cleppe | We?re gonna hunt ?em down, smoke them outta their holez and bring ?em to justice! | Lees |
| 01-03-2002 | Pieter Cleppe | Het onderwijs en de consument | Lees |
| 01-03-2002 | Pieter Cleppe | Wat is er mis met links en rechts?? | Lees |
| 02-01-2002 | LVSV Leuven | Geschiedenis van LVSV Leuven | Lees |
| 02-01-2002 | Pieter Cleppe | Sic semper tyrannis! | Lees |
| 02-01-2002 | Hugo Lamon | LVSV Leuven in 1984-85 | Lees |
| 02-01-2002 | Frank Beckx | Liberaal denken, ongebonden en vrij | Lees |
| 02-01-2002 | Axel Delvoie | Hand in hand... | Lees |
| 01-12-2001 | Pieter Cleppe | Richtingen binnen het liberalisme | Lees |
| 01-10-2001 | Pieter Cleppe | Amerika: terugtrekken! | Lees |
| 01-03-2001 | Axel Delvoie | Naar een liberale partij | Lees |
| 01-03-2001 | LVSV-Leuven | Dixit | Lees |
| 00-00-0000 | | | Lees |
| 00-00-0000 | | | Lees |