Alle teksten werden gepubliceerd in Blauwdruk, ons driemaandelijkse magazine. Klik hier om de edities in hun geheel door te nemen.

01-11-2007: DE DOOD VAN DE JUWELIER

Onze Belgische rechtspraak gebruikt nog steeds de klassieke theorie van wettige zelfverdediging. Noodweer moet op een rechtmatige manier toegepast worden. Dit betekent dat geweld enkel gebruikt mag worden bij persoonlijk gevaar of gevaar voor omstaanders. Bovendien moet het geweld evenredig, proportioneel en ogenblikkelijk noodzakelijk zijn. Hoewel onze rechtbanken vaak een ruime interpretatie van de klassieke leer toepassen, ligt de kern veel dieper. Door de veranderende tijdsgeest, gevoelens van onmacht, frustratie, verbittering en angst, voelen de mensen zich niet meer beschermd in de maatschappij. De overheid schiet tekort en het onveiligheidsgevoel stijgt. Geldtransporten en banken worden steeds meer beveiligd. Dit leidt ertoe dat misdaadbendes hun jachtdomein verleggen en hun buit gaan zoeken bij zelfstandigen en KMO’s. Vooral juweliers moeten met “Lede” ogen aanzien hoe hun levensnoodzakelijke bron van inkomsten weggegapt wordt. Op de koop toe is hun verzekering de laatste jaren meer dan verdubbeld. De enige uitweg lijkt een uitbreiding van de wet op de zelfverdediging naar de bescherming van goederen.

De hele discussie omtrent deze problematiek laaide enkele jaren geleden vurig op toen een juwelier uit het Kortrijkse het vuur opende op enkele overvallers. Eén Poolse overvaller werd dodelijk getroffen. Later achtte de rechtbank in Kortrijk hem schuldig aan doodslag. Hij kreeg hiervoor geen straf, maar moest wel een fikse schadevergoeding betalen aan de familie van de overvaller. Het slachtoffer moest met andere woorden een schadevergoeding betalen omdat hij zijn hebben en houden probeerde te beschermen tegen een zoveelste overval op rij. Een schadevergoeding vloeit voort uit een onrechtmatige daad en kan gezien worden als een soort straf om die onrechtmatige daad recht te zetten. Maar dient zulk een straf niet in de eerste plaats als een afschrikmiddel en ter bescherming van de maatschappij? Is het beschermen van bestaanszekerheid tegenwoordig al een misdaad geworden?

Er zomaar op los schieten om bezit te beschermen is in een stabiele rechtsstaat uiteraard geen optie. In de situatie van vele juweliers en andere zelfstandigen met een hoog overvalrisico moet dit echter met veel meer nuance bekeken worden. Vaak bevinden ze zich in een schrijnende vicieuze situatie waarbij niets meer mogelijk lijkt. Alle opties zijn vaak reeds uitgeput. Uit het reeds slachtoffer geweest te zijn van een overval volgt immers de constante angst om opnieuw overvallen te worden. Logischerwijze heeft de hele juweliersfamilie door dergelijke diepgaande schending van het eigendomsrecht en de privacy te kampen met een wankele gemoedsgesteldheid. Aangezien er maar weinig doeltreffende maatregelen genomen worden, lijkt de regering dit alles blijkbaar niet eens zo belangrijk te vinden. Daarom lijkt het zichzelf bewapenen om alzo een groter veiligheidsgevoel te creëren mij niet meer dan een normale menselijke reactie, zeker bij risicoberoepen zoals apothekers en juweliers.

Moet de Belgische wetgeving met betrekking tot wettige zelfverdediging nu uitgebreid worden? Zou dit niet leiden tot een oncontroleerbare geweldspiraal? Om deze vragen te beantwoorden, kijken we best eens naar een praktijkvoorbeeld alvorens ons te verliezen in theoretisch gezwets zonder enig realiteitsgevoel. In Duitsland kan het gebruik van wapens volgens de wet wel degelijk in bepaalde omstandigheden om eigendom te beschermen. Daar is het wapengebruik door juweliers niet toegenomen. Ook in Nederland is dit toegestaan, zei het dan wel als gecombineerde aanval tegen goederen en personen. UNIZO pleit voor een realistische wettelijke omschrijving van zelfverdediging, namelijk het samen laten gaan van verdediging van personen en goederen. Onze regering doet natuurlijk alsof haar neus bloedt.

Het theoretisch onderscheid tussen bescherming van personen en goederen is duidelijk achterhaald. Er moet in België een wetgeving komen die juweliers in staat stelt hun goederen zelf te beschermen. Bij een overval wordt geweld meestal uitgelokt. Wapengeweld bij levensbedreigende situaties kan reeds. Dit moet ook bij diefstal van levensnoodzakelijk bezit kunnen. Wel mag er natuurlijk geen wanverhouding bestaan tussen het gebruikte geweld en het gepleegde misdrijf. Geweld om geweld, evenals weerwraak, kan natuurlijk nooit gerechtvaardigd worden in een moderne Westerse rechtsstaat.

Tegenstanders van een uitbreiding van zelfverdediging naar goederen opperen dat ook de huidige wetgeving alle mogelijkheden biedt om je goederen te verdedigen. De rechtbanken zouden immers rekening houden met de omstandigheden en met onweerstaanbare drang. Iemand die voor de zoveelste keer wordt overvallen zou immers niet meer kunnen instaan voor zijn eigen daden. Maar waarom deze ingewikkelde constructie van ruime interpretatie toepassen als het veel eenvoudiger kan? Waarom steeds die “zelfverdediging-voor-goederen-mag-niet-tenzij…”-discussie? Het spreekt voor zich dat onze gebrekkige en verouderde wetteksten dringend aangepast moeten worden, willen we deze problematiek ooit terdege van antwoord zijn. Of wachten onze beleidsmakers nog op het zoveelste dodelijke slachtoffer?

Een goede stap in de juiste richting zou de omkering van de bewijslast zijn. De openbare aanklager zou dan moeten aantonen dat bij een overval de dreiging van de inbrekers op de persoon onbestaande is. Dat het slachtoffer met andere woorden ongeoorloofd wapengeweld gebruikt om een aanval op zijn persoon in combinatie met een overval op zijn goederen af te weren. Deze positieve tendens steekt in de rechtspraak hier en daar de kop op. Kijken we maar naar de zaak Moortgat Dendermonde, een belangrijk precedent in onze Belgische rechtspraak. Daar verwoordde de rechter de overval alternatief, bij gebrek aan een duidelijke wetgeving, als “inbraak bij nacht waarbij de daders de woning zijn binnengedrongen”.

Het is meer dan duidelijk dat een aanpassing van onze huidige wet op de wettige zelfverdediging onontbeerlijk is. Dat hieromtrent een hevige politieke discussie gevoerd wordt, klopt, maar dit alles blijft jammer genoeg bij opgeklopt gepalaver. Onze Belgische overheid is al ziende blind, én dat is juist de kern van het probleem. Door de ingewikkelde omwegen en constructies waarvan onze rechtspraak gebruik maakt, weet niemand nog wat juist kan en mag. Zonder een duidelijke uniforme wetgeving, aangepast aan de huidige tijdsgeest en de hedendaagse problemen, loopt dit alles vroeg of laat uit de hand. De situatie is voor vele zelfstandigen echt onhoudbaar geworden. De vraag aan wiens kant de overheid eigenlijk staat in dit hele debat, wordt door niemand meer gesteld. Zoals het er nu voorstaat, is en blijft de onbewapende juwelier een vogel voor de kat.

Gepubliceerd door Bart Dobbels op 01-11-2007

OVERZICHT GEPUBLICEERDE TEKSTEN

DATUM	AUTEUR	TITEL
31-01-2010	Nick Roskams	Creatieve destructie en economisch optimisme	Lees
16-05-2009	Vincent De Roeck	We are all socialists now!	Lees
16-05-2009	Jan Reyntjens	Pleidooi voor een versoepelde wapenwet	Lees
16-05-2009	Jens Moens	De geheelonthouders hebben gelijk...	Lees
16-05-2009	Vincent De Roeck	The Wealth of Nations	Lees
15-05-2009	Simon Van Wambeke	Waarom centraal bankieren crisissen veroorzaakt	Lees
15-05-2009	Vincent De Roeck	Een geschiedenis van de anti-rokersbeweging	Lees
15-05-2009	Philippe Caeymaex	De buitenlandse vertegenwoordiging van deelstaten	Lees
15-05-2009	Kevin Wielockx	De Fortis-aandeelhouders werden onteigend!	Lees
15-05-2009	Vincent De Roeck	Interview met Annemie Neyts en Graham Watson	Lees
14-05-2009	Gloria Alvarez	Bastiat's candlemakers and modern protectionism	Lees
14-05-2009	Vincent De Roeck	The War Between the State and the Family	Lees
14-05-2009	Johan Van Woensel	Activeer de werklozen via het OCMW!	Lees
14-05-2009	Vincent De Roeck	Het liberalisme door een LVSV-bril	Lees
21-12-2008	Vincent De Roeck	Sic transit gloria mundi	Lees
21-12-2008	Johan Van Woensel	Over monarchie en prostitutie	Lees
21-12-2008	Jürgen Vandewalle	Charles Taylor en het einde van de grote verhalen	Lees
20-12-2008	Désirée Senden	Mag een staat onteigenen?	Lees
19-12-2008	Joris Vanlessen	Interview met Pieter Cleppe van Open Europe	Lees
02-11-2008	Vincent De Roeck	Monopolies bestrijden is een economische farce	Lees
02-11-2008	Koen Deconinck	Liberalisme en anarchisme	Lees
01-11-2008	Jens Moens	Milieuproblematiek	Lees
01-11-2008	Norman Barry	Bastiat and the Law	Lees
31-10-2008	Vincent De Roeck	België en de Europese Unie: better off out!	Lees
31-10-2008	Denis Van den Weghe	The rise and fall of Viktor Bout	Lees
30-10-2008	Vincent De Roeck	Het Rijnlandmodel is dood	Lees
30-10-2008	Philippe Caeymaex	Naar een efficiënt België	Lees
30-10-2008	Chris Demeyere	Hoog tijd om het apothekersmonopolie af te schaffen!	Lees
28-10-2008	Christophe Charpentier	Big markets, small governments	Lees
24-10-2008	Vincent De Roeck	The Guide to Reform	Lees
24-10-2008	Jens Moens	Energy, the Master Resource	Lees
23-10-2008	Herman De Croo	Pleidooi voor een nieuw kiessysteem	Lees
23-10-2008	Patricia Ceysens	Vlaamse bedrijven winnen goud in China	Lees
15-10-2008	Vincent De Roeck	Oh ye of little faith!	Lees
12-10-2008	Matthias Storme	De vrijheid van meningsuiting	Lees
28-09-2008	Johan Van Woensel	Hervorm de sociale huisvesting!	Lees
30-05-2008	Vincent De Roeck	Het recht op vrij wapenbezit: from my cold dead hands!	Lees
29-05-2008	Xavier Meulders	Wat heeft de overheid met ons geld gedaan?	Lees
29-05-2008	Jeroen Benning	The centralisation of power in the European Union	Lees
29-05-2008	Philippe Caeymaex	De nucleaire sfinx van Teheran	Lees
29-05-2008	Vincent De Roeck	Rusland na Poetin: de witte raaf en de beer	Lees
28-05-2008	Chris Demeyere	Tibet en de Dalai Lama	Lees
27-05-2008	Xavier Meulders	De klauwen van de Duitse adelaar	Lees
27-05-2008	Jasper Pillen	De val van de Berlijnse muur deed de communistische vijand verdwijnen	Lees
27-05-2008	Chris Demeyere	Lasten omlaag = koopkracht omhoog	Lees
27-05-2008	Xavier Meulders	De waanzin van het moderne dadaïsme	Lees
26-05-2008	Chris Demeyere	Zimbabwe: exit Mugabe?	Lees
26-05-2008	Jeroen Benning	Free speech and the release of Fitna	Lees
26-05-2008	Chris Demeyere	25,000 euro voor Ishtar	Lees
20-04-2008	Vincent De Roeck	De toekomst is mooi, de toekomst is liberaal	Lees
17-04-2008	Jens Moens	De geliberaliseerde energiemarkt	Lees
08-04-2008	David Vercouteren	Anarchisme is anti-liberaal	Lees
07-04-2008	Simon Van Wambeke	Anarchisme: de logica zelve?	Lees
15-03-2008	Vincent De Roeck	Belgische VN-ambassadeurs, tijd om op te krassen!	Lees
14-03-2008	Christophe Charpentier	Klant is koning	Lees
14-02-2008	Vincent De Roeck	Pactio Olisipiensis Censenda Est	Lees
14-02-2008	Xavier Meulders	Waarom Keynes een moslim was	Lees
14-02-2008	Chris Demeyere	Caroline Gennez en de afschaffing van de zorgverzekering	Lees
13-02-2008	LVSV Leuven	Rug aan Rug: war and the non-initiation of violence	Lees
13-02-2008	Vincent De Roeck	De libertarische grondwet	Lees
12-02-2008	Xavier Meulders	Naar een wereldheerschappij van de Civitas Diaboli	Lees
12-02-2008	Vincent De Roeck	De high society	Lees
11-02-2008	Chris Demeyere	Musharraf, een door het Westen getolereerd dictator	Lees
10-02-2008	Nick Roskams	Recensie "1984" van George Orwell	Lees
10-02-2008	Chris Demeyere	Johoho, copyright law and the digital age	Lees
24-12-2007	Vincent De Roeck	Europese liberale jongeren komen samen in Stockholm	Lees
24-12-2007	Arnaud Houdmont	Belgium's last chapter: to be or not to be?	Lees
23-12-2007	Vincent De Roeck	LVSV te gast op de Golden Umbrella Awards	Lees
23-12-2007	LVSV Leuven	Rug aan Rug: het hoofddoekendebat	Lees
23-12-2007	Denis Van den Weghe	Het IFLRY-congres in Sarajevo	Lees
01-11-2007	Vincent De Roeck	De Europese Unie kostte België 711 miljoen euro in 2006	Lees
01-11-2007	Jens Moens	Arm Vlaanderen	Lees
01-11-2007	Vincent De Roeck	Het ware gelaat van de Belgische democratie	Lees
01-11-2007	Bart Dobbels	De dood van de juwelier	Lees
31-10-2007	Vincent De Roeck	The Euro brought Belgium on the edge of the abyss	Lees
31-10-2007	Bart Dobbels	Plagiaat aan de universiteit	Lees
30-10-2007	Vincent De Roeck	The European communist heritage triumphed once again	Lees
30-10-2007	David Vercouteren	Het hoger onderwijs : mijn gedacht	Lees
30-10-2007	Chris Demeyere	Zelfbeschikking voor Brussel	Lees
30-10-2007	Simon Van Wambeke	Frank Van Dun	Lees
30-10-2007	Vincent De Roeck	De duivelsverzen van Angela Merkel	Lees
29-10-2007	Philippe Caeymaex	La Belgique sera federale ou elle ne sera pas	Lees
29-10-2007	Simon Van Wambeke	Ron Paul	Lees
22-05-2007	Vincent De Roeck	Mijn Europa bestaat nog niet	Lees
22-05-2007	Simon Van Wambeke	Belasting is roof	Lees
21-05-2007	Vincent De Roeck	Een standbeeld voor Mao	Lees
21-05-2007	Jasper Pillen	Zelfs een meedogenloos dictator verdient een eerlijk proces.	Lees
21-05-2007	Sebastiaan Pot	Over de zin van het privatiseren van de gevangenissen	Lees
20-05-2007	Vincent De Roeck	Flahaut en het Waalse legioen	Lees
20-05-2007	Yves Broecke	Waar naartoe met Europa ?	Lees
20-05-2007	Chris Demeyere	De opwarming van de Aarde. Is de mens wel de oorzaak ?	Lees
19-05-2007	Vincent De Roeck	Pinochet onder de zoden	Lees
18-05-2007	Brandaan Mombaers	Liberalism, fascism and the right of the strongest	Lees
18-05-2007	Xavier Meulders	Vlaamse onafhankelijkheid: een liberale strijd	Lees
18-05-2007	Simon Van Wambeke	Een gevaarlijk politicus	Lees
18-05-2007	Yves Broecke	Schaf de publiek gestuurde en gefinancierde sociale zekerheid af	Lees
18-05-2007	Vincent De Roeck	Halfslachtig België: piraterij en privacy	Lees
07-11-2006	Yves Broecke	Stop de publieke financiering van ontwikkelingshulp	Lees
07-11-2006	Vincent De Roeck	De erfenis van 11 september	Lees
07-11-2006	Sebastiaan Pot	De nakende hervorming van de assisenprocedure: een gemiste kans	Lees
07-11-2006	Willem Coppenolle	Minder overheid, minder extreem-rechts	Lees
07-11-2006	Chris Demeyere	Somalië, of de wanhopige illusie van anarcho-kapitalisten	Lees
07-11-2006	Jasper Pillen	Liberalisme is niet gelijk aan Vlaams-nationalisme	Lees
07-11-2006	Simon Van Wambeke	De verzorgingsstaat	Lees
07-11-2006	Jasper Pillen	Uitdagingen voor het Belgische lidmaatschap van de UN Security Council	Lees
07-11-2006	Lucas Decuypere	Economische bemoeizucht	Lees
07-11-2006	Vincent De Roeck	De grootste roof uit de geschiedenis	Lees
21-12-2004	Kristof Willekens	Rug aan rug: contra Monarchie	Lees
21-12-2004	Willem Coppenolle	De hervorming van de gevangenisstraf	Lees
21-12-2004	Chris Demeyere	Boekbespreking: De moord op Caesar	Lees
21-12-2004	Willem Coppenolle	Toen de prinsen nog spraken	Lees
20-12-2004	Pieter Cleppe	De vrije meningsuiting als basis van de menselijke beschaving	Lees
20-12-2004	Jasper Pillen	Rug aan rug: pro Monarchie	Lees
20-12-2004	Lucas Decuypere	Senatus Populusque Belgicus: de Senato Belgico	Lees
20-12-2004	Chris Demeyere	Cultuursubsidies? Neen bedankt!	Lees
20-12-2004	Sebastiaan Pot	Over het inkomensafhankelijk maken van de verkeersboetes	Lees
20-12-2004	Charles de Thibault de Boesinghe	We leven niet in een parlementaire democratie	Lees
20-12-2004	Evert Gruyaert	Gijzeling van het sociaal stabiel ondernemingsklimaat	Lees
20-12-2004	Nicolas Raemdonck	De Europese Unie of het superioriteitscomplex van het Westen	Lees
20-12-2004	Katleen Bury	Le Chant des Wallons	Lees
20-12-2004	Brandaan Mombaers	Vitriool: Geen verrechtsing van de VLD, aub!	Lees
12-11-2004	Chris Demeyere	Fair Trade: de weg naar een eerlijker wereld is kapitalisme in een vrije markt	Lees
12-11-2004	Brandaan Mombaers	De Europese Grondwet vs. Politiek Secretariaat	Lees
12-11-2004	Brandaan Mombaers	Vitriool: Over salonliberalen	Lees
11-11-2004	Nicolas Raemdonck	Racisten gediscrimineerd	Lees
11-11-2004	Charles de Thibault de Boesinghe	Kiezen tussen Europa en Vlaanderen? Bevoegheidsverdeling en democratie.	Lees
11-11-2004	Bram Machtelinckx	Zin of onzin van een openbare omroep	Lees
11-11-2004	Evert Gruyaert	"Ja, ik verdiende 22,3 miljoen euro op 3 jaar, EN DAN?!"	Lees
11-11-2004	Kristof Willekens	Eerst de mensenrechten, dan de religie? De godsdiensten van de 21ste eeuw zullen humanistisch of liberaal moeten zijn	Lees
11-11-2004	Pieter Cleppe	Amerikaanse presidenten: groei en crisis van de economie	Lees
01-03-2004	Pieter Cleppe	De migratieproblematiek: een alternatieve oplossing	Lees
01-03-2004	Chris Demeyere	Iedereen een beetje militant	Lees
01-03-2004	Bram Machtelinckx	Kennis als hefboom tot welvaart en welzijn	Lees
01-12-2003	Servaas Vannoote	De grenzen van Europa	Lees
01-12-2003	Pieter Cleppe	Europese defensie met en zonder een leger	Lees
01-12-2003	Chris Demeyere	Naar een Europees privaatrecht	Lees
01-12-2003	Pieter Cleppe	Red onze welvaartstaat. Hervorm de welvaartstaat.	Lees
01-10-2003	Nicolas Bollion	Vergrijzing	Lees
01-10-2003	LVSV-Leuven	Dixit	Lees
01-10-2003	Chris Demeyere	De hi?rarchische positie van de rede en het post-redelijke mensbeeld	Lees
01-10-2003	Llewellyn H. Rockwell, Jr.	Confusion and Clarity in Cancun	Lees
01-03-2003	Pieter Cleppe	Gemeentelijk stemrecht voor niet-EU-burgers: achter de slogans	Lees
01-03-2003	Pieter Cleppe	Drugs	Lees
01-12-2002	LVSV Leuven	Enkele stellingen	Lees
01-10-2002	Pieter Cleppe	We?re gonna hunt ?em down, smoke them outta their holez and bring ?em to justice!	Lees
01-03-2002	Pieter Cleppe	Het onderwijs en de consument	Lees
01-03-2002	Pieter Cleppe	Wat is er mis met links en rechts??	Lees
02-01-2002	LVSV Leuven	Geschiedenis van LVSV Leuven	Lees
02-01-2002	Pieter Cleppe	Sic semper tyrannis!	Lees
02-01-2002	Hugo Lamon	LVSV Leuven in 1984-85	Lees
02-01-2002	Frank Beckx	Liberaal denken, ongebonden en vrij	Lees
02-01-2002	Axel Delvoie	Hand in hand...	Lees
01-12-2001	Pieter Cleppe	Richtingen binnen het liberalisme	Lees
01-10-2001	Pieter Cleppe	Amerika: terugtrekken!	Lees
01-03-2001	Axel Delvoie	Naar een liberale partij	Lees
01-03-2001	LVSV-Leuven	Dixit	Lees
00-00-0000			Lees
00-00-0000			Lees