LVSV Leuven
“Professor De Grauwe, er bestaat al degelijke macro-economie”

In een recent artikel wijt Professor Paul De Grauwe het falen van de voorspellingen van economen terecht aan hun onrealistische modellen. Zij baseren zich namelijk op twee absurde hypotheses; deze van de “rationele verwachting” en deze van de “efficiënte markt”. Professor De Grauwe stelt dat economie een andere soort wetenschap is dan fysica, waardoor modellen opstellen en voorspellingen doen veel moeilijker wordt. Hoe ga je bijvoorbeeld een economische crisis experimenteel proberen te verklaren? Ga je alle variabelen constant kunnen houden (de vraag, het aanbod, de rente, de verwachtingen van mensen, … ), zoals een fysicus dat doet in zijn labo? Gecontroleerde experimenten in de economie gelijkend op deze in de fysica, zijn dus quasi onmogelijk, zelfs in de meest totalitaire maatschappij. Een ander soort wetenschap vraagt logischerwijze een andere methodologie. Professor De Grauwe roept, na het falen van het huidige paradigma, dan ook op tot het uitvinden van een nieuwe (macro-economische) theorie. Wat hij niet zegt, is dat er reeds een economische school bestaat die niet lijdt aan de ziekten van de huidige macro-economie. De naam van deze school is de Oostenrijkse school. Deze economische strekking bestaat al meer dan honderd jaar en haar oorsprong ligt nog vele honderden jaren eerder. De Oostenrijkse school gebruikt geen modellen die menselijk gedrag negeren, maar vertrekt juist van het feit dat mensen doelgericht handelen en leidt daaruit economische principes af. Terwijl de mainstream economen de crisis ontkenden terwijl ze al bezig was, hadden de Oostenrijkse economen ze lang van tevoren zien aankomen. De youtube-video waarop één van hen, Peter Schiff, in 2006 en 2007 de crisis herhaaldelijk voorspelt op de Amerikaanse televisie, geldt als een opvallend bewijs hiervan (hij is al meer dan 1,5 miljoen keer bekeken).

Hulp vragen in verband met de crisis aan economen volgens wiens modellen de crisis niet kan bestaan, is niet verstandig. Zich tot de Oostenrijkse school wenden is dit des te meer. Het paradepaardje van de Oostenrijkse school is namelijk hun verklaring voor de steeds wederkerende plaag van crisissen: de ABCT (Austrian Business Cycle Theory). Voor deze theorie kreeg de econoom Friedrich von Hayek in 1974 de Nobelprijs economie. De ABCT acht het artificieel verlagen van de rente door de centrale bank als cruciaal om de economie op een pad van onstabiele groei te sturen (de bubbel). De vereenvoudigde versie van de theorie gaat als volgt. De centrale bank creëert geld en drijft zo de rente lager. Deze lage rente leidt tot optimisme op de markt en verleidt ondernemers tot investeren en het uitbreiden van productie. Wanneer de centrale bank minder (of minder snel) geld creëert en de rente terug stijgt, blijken al deze investeringen onhoudbaar en staan we aan de rand van de crisis. Als je de rente bekijkt van de laatste jaren, worden de bubbel en daaropvolgende crisis makkelijker te begrijpen.

Het recept van de Oostenrijkse school om zo snel mogelijk weer over te kunnen gaan naar een stabiele situatie is verrassend eenvoudig; niets doen. Op die manier kunnen foute investeringen verdwijnen en middelen terug naar hun juiste plaats in de economie, daar waar de consument ze wil. Juist het in leven houden van bedrijven en het bijcreëren van geld door de centrale bank, leidt tot het ophopen van foute investeringen en het aanslepen van de depressie.

Het voorkomen van een volgende crisis is, volgens de Oostenrijkse school, enkel mogelijk zo de centrale bank zich onthoudt van geldcreatie en het manipuleren van de rente.

Hopelijk toont deze korte uiteenzetting voor de wanhopende macro-economen een mogelijke uitweg. Naast het – weerom – verder prutsen aan modellen zijn er andere, vruchtvollere manieren om aan economie te doen. Deze zijn te vinden in de boeken van Ludwig von Mises, Friedrich von Hayek en Murray Rothbard.

Simon Van Wambeke
Bestuurslid LVSV Leuven

Comments are closed.